Sitemin Kopyası Yapılmış: Ne Yapmalı, Nereye Bildirmeli?

Sitenizin kopyası mı yapılmış? Kopyanın sahte site, içerik kopyası ya da canlı ayna olduğunu belirleyin; her tür için kanıt, bildirim ve önlem adımları.

Sitenizin kopyası yapılmışsa ilk iş, kopyanın ne amaçla yapıldığını belirlemektir, çünkü doğru bildirim yolu buna göre değişir. Ziyaretçiden parola, kart ya da kişisel bilgi topluyorsa bu bir sahte sitedir ve kötüye kullanım bildirimleriyle hızla kaldırtılmalıdır. Yalnızca metinlerinizi ve görsellerinizi kullanıyorsa telif hakkı bildirimi daha uygundur. Sayfalarınızı anlık olarak sizden çekip sunuyorsa, yani canlı bir aynaysa, hosting ve CDN bildirimine teknik önlemler eklemeniz gerekir. Bu yazıda kopyanın türünü nasıl ayırt edeceğinizi, izlerini nasıl süreceğinizi ve her tür için ne yapacağınızı anlatıyoruz.

Hangi tür kopyayla karşı karşıyasınız?

“Sitemin kopyası yapılmış” cümlesi üç farklı duruma karşılık gelebilir:

• Sahte site (klon): sitenizin görünümü birebir ya da büyük ölçüde kopyalanmıştır, ama formlara girilen bilgiler saldırgana gider. Çoğu zaman yalnızca giriş, ödeme ya da başvuru sayfaları kopyalanır ve ziyaretçi bir SMS, e-posta ya da reklamla siteye getirilir.
• İçerik kopyası: metinleriniz, ürün fotoğraflarınız ya da tasarımınız başka bir sitede yayınlanır, ama ziyaretçiden bilgi toplanmaz. Amaç genellikle arama trafiği, reklam geliri ya da rakip bir mağaza vitrini oluşturmaktır.
• Canlı ayna (ters proxy): kopya site sayfalarınızı her ziyarette sizden çeker ve araya girerek sunar. Bu yöntem, ziyaretçinin oturum çerezlerini ve tek kullanımlık kodlarını ele geçirmeyi amaçlayan AitM oltalama saldırılarında kullanılır. İçerik her zaman günceldir, çünkü kaynağı sizin sitenizdir.

Canlı aynayı ayırt etmenin pratik bir yolu vardır: kendi sitenizde zararsız küçük bir metni değiştirin ve kopya sitede aynı değişikliğin hemen görünüp görünmediğine bakın. Değişiklik anında yansıyorsa kopya, içeriği sizin sunucunuzdan canlı olarak çekiyordur. Statik bir klon ya da içerik kopyası ise ancak yeniden kopyalandığında güncellenir.

Emin değilseniz kopya sitedeki formlara ve formların gönderildiği adrese bakın. Parola, kart ya da kimlik bilgisi isteyen bir form varsa, içerik kopyası gibi görünse bile önce sahte site gibi davranın.

Kopyanın izlerini sürün

Kopyanın kim tarafından ve nereden yayınlandığını anlamak, hem doğru yere bildirim yapmanızı hem de benzer kopyaları bulmanızı sağlar. Sayfayı izole bir tarayıcıda açıp kaynak kodunu görüntüleyin ve şunlara bakın:

• Alan adı ve barındırma: RDAP sorgusu kayıt firmasını ve abuse adresini, IP adresi ise barındırma firmasını ve önünde bir CDN olup olmadığını gösterir.
• Kopyalama aracı notları: HTTrack gibi site kopyalama araçları sayfaya, içeriğin hangi adresten ve hangi araçla kopyalandığını belirten bir yorum satırı ekleyebilir. Bu not, kopyanın sizin sitenizden alındığının açık bir kanıtıdır.
• Sizin sunucunuzdan yüklenen dosyalar: kopya site logonuzu, stil dosyalarınızı ya da betiklerinizi hâlâ sizin alan adınızdan çekiyorsa, tarayıcılar bu isteklerle birlikte çoğu zaman en azından kopya sitenin alan adını Referer başlığında gönderir. Sunucu günlüklerinizde tanımadığınız alan adlarından gelen bu istekler, henüz kimsenin bildirmediği kopyaları da ortaya çıkarabilir.
• Ortak izler: aynı sayfa başlığı, dosya adları ya da form adresi başka alan adlarında da kullanılıyor olabilir. urlscan.io gibi tarama arşivlerinde bu değerlerle arama yapmak, aynı kopyanın kardeş sitelerini gösterebilir ve hepsini tek bildirimde toplamanızı sağlar.
• Formların gittiği adres: formun action değeri başka bir alan adına ya da bir mesajlaşma servisine veri gönderiyorsa, bu adresi de bildirime ekleyin.

Bulduğunuz bilgilerle hosting firmasının, kayıt firmasının ve CDN’in doğru kötüye kullanım adresine yazmak için abuse bildirimi oluşturucumuzu kullanabilirsiniz.

Türe göre ne yapmalı?

Sahte site

Öncelik, sitenin ulaşabileceği kişi sayısını azaltmaktır. Kaldırma birkaç sağlayıcının işbirliğine bağlı olduğu için tarayıcı uyarıları site kapanmadan önce devreye girip ziyaretçileri o arada koruyabilir. Kanıtı kaydettikten sonra adresi Google Safe Browsing, Microsoft SmartScreen ve Netcraft gibi engel listelerine, hosting ve kayıt firmasına ve Türkiye’deki kullanıcıları hedefliyorsa USOM’a bildirin. Saat saat iş sırası için ilk 24 saat rehberimize bakın. Site Cloudflare gibi bir CDN arkasındaysa Cloudflare arkasındaki sahte siteyi kaldırma yazımız yol gösterir.

İçerik kopyası

Ziyaretçiden bilgi toplamayan bir kopya için en etkili araç genellikle telif hakkı bildirimidir. Hosting firmasının telif hakkı formuna ya da temsilcisine, özgün sayfalarınızı ve kopya adresleri yan yana listeleyen bir bildirim gönderin. Kopya site arama sonuçlarında görünüyorsa Google’ın yasal kaldırma talebi sayfasından arama sonuçlarından kaldırılmasını isteyebilirsiniz; bu işlem sayfayı internetten değil, yalnızca arama sonuçlarından kaldırır. Bildirimin içeriğini ve sınırlarını klon sitelere karşı DMCA bildirimi yazımızda anlattık.

Canlı ayna

Canlı bir ayna sizin sunucunuzdan beslendiği için ona karşı iki yönlü çalışırsınız. Bir yandan hosting firmasına ve varsa CDN’e kötüye kullanım bildirimi yaparsınız; öte yandan aynanın sunucunuza bağlandığı IP adreslerini günlüklerinizden belirleyip engelleyebilir ya da bu isteklere farklı bir içerik döndürebilirsiniz. Engellemenin etkisi sınırlı olabilir, çünkü saldırgan yeni bir sunucuya geçebilir; ama kaldırma süreci sürerken zaman kazandırır. Ayna giriş sayfalarınızı da sunuyorsa, kullanıcı oturumlarını ve tek kullanımlık kodları hedefleyebileceği için ona sahte site önceliği verin.

Müşterileriniz etkilendiyse

Kopya site bir süredir yayındaysa bazı müşterileriniz bilgilerini girmiş olabilir. Çağrı merkezinizi ve sosyal medya ekibinizi bilgilendirin ki ilgili şikâyetleri tanısınlar. Sitenizde ya da hesaplarınızda kısa bir uyarı yayınlayabilirsiniz, ama kopya sitenin adresini tıklanabilir biçimde paylaşmayın. Dolandırıcılık ekibiniz kopya siteyle bağlantılı olabilecek şüpheli oturum açma ve ödeme işlemlerini izlemeli, bilgileri ele geçirildiği bilinen hesaplarda parola yenilemesi istenmelidir. Kişisel veri boyutu olabileceği için hukuk ekibinizi ve veri sorumlunuzu da erkenden sürece dahil edin.

Bir sonraki kopyayı daha erken fark edin

• Kopya algılama kodu: sayfanıza, çalıştığı alan adını kontrol eden küçük bir betik ekleyebilirsiniz. Thinkst’in ücretsiz Canarytokens klon site belirteci bu şekilde çalışır: sayfa beklenen alan adı dışında açılırsa size uyarı gönderir. Kopyayı yapan kişi betiği fark edip silebilir; bu yüzden onu tek önlem olarak değil, ek bir sinyal olarak görün.
• Günlük takibi: logo ve stil dosyalarınıza gelen isteklerde tanımadığınız Referer değerlerini düzenli olarak raporlayın.
• Çerçeveleme koruması: Content-Security-Policy başlığındaki frame-ancestors yönergesiyle sitenizin başka sitelerde çerçeve (iframe) içinde gösterilmesini engelleyin. Bu, iframe ile yapılan basit kopyaları durdurur, ama ters proxy ile çalışan bir aynayı durdurmaz.
• Alan adı izleme: bir kopyayı inandırıcı kılmak için çoğu zaman markanıza benzeyen bir alan adı kullanılır. Yeni kayıtları ve sertifikaları izlemek, alan adını kopya yayına girmeden yakalamanıza yardım eder.

Phishvoid, kopya sitelerin tespitini, bir kişi tarafından doğrulanmasını ve kaldırılmasını uçtan uca yürütür; bir kopya kaldırıldıktan sonra aynı kaynaktan açılan yeni alan adlarını da takip eder.

Sık sorulan sorular

Kopya siteyi kimin yaptığını öğrenebilir miyim?

Genellikle doğrudan öğrenemezsiniz. Alan adı kayıtları çoğu zaman gizlilik hizmetiyle gizlenir ve hizmet sağlayıcılar müşteri bilgilerini ancak yasal bir talep üzerine paylaşır. Kimlik tespiti gerekiyorsa bir avukat aracılığıyla savcılığa suç duyurusunda bulunmak gerekir. Kaldırma için ise kopyayı yapanın kimliğini bilmeniz gerekmez.

Kopya siteye kendim müdahale edebilir miyim?

Kendi sunucunuzda alacağınız önlemler, örneğin aynanın IP adreslerini engellemek ya da betiklerinizi yalnızca kendi alan adınızda çalışacak şekilde ayarlamak meşrudur. Kopya sitenin sunucusuna erişmeye çalışmak, formlarına sahte veri yağdırmak ya da siteyi çalışmaz hâle getirmeye uğraşmak ise hukuki risk taşır. Kaldırma için hizmet sağlayıcılar ve resmî kanallar üzerinden ilerleyin.

Kopya site ne kadar sürede kaldırılır?

Tek bir süre yoktur. Süre; hizmet sağlayıcının tepkisine, bildirimin kalitesine ve kanıtın açıklığına bağlıdır ve sağlayıcıdan sağlayıcıya büyük farklılık gösterir. Kaldırılana kadar engel listelerine eklenmesi, ziyaretçileri tarayıcı uyarısıyla korur.

Kopya site arama sıralamama zarar verir mi?

Kopya içerik arama sonuçlarında sizinle aynı sorgular için görünebilir ve kullanıcıların yanlış siteye gitmesine yol açabilir. Arama motoruna yapılan kaldırma talebi ve hosting firmasına gönderilen telif bildirimi bu etkiyi azaltır.

Başka kopyalar olup olmadığını nasıl anlarım?

Sunucu günlüklerinizdeki yabancı Referer değerleri, sertifika şeffaflığı kayıtları ve benzer alan adı taraması iyi başlangıç noktalarıdır. Adım adım bir kontrol için markam adına sahte site var mı yazımıza bakın.