e-Devlet Sahte Site: Resmi Adres ve 6 Uyarı İşareti

e-Devlet sahte site mi? Resmi adres turkiye.gov.tr’dir. Sahte sayfayı adresinden tanıyın; bilgi girdiyseniz yapılacakları ve bildirim yollarını öğrenin.

e-Devlet’in resmi adresi turkiye.gov.tr’dir; Türkçe karakterli türkiye.gov.tr yazımı da resmidir ve şifreyle giriş ekranı giris.turkiye.gov.tr alt alan adında açılır. Adres çubuğundaki alan adı turkiye.gov.tr ile bitmiyorsa logo, renkler ve menüler ne kadar tanıdık görünürse görünsün o sayfa e-Devlet değildir ve büyük olasılıkla bir sahte sitedir. Bu yazıda sahte e-Devlet sayfalarını adresinden ve davranışından nasıl ayırt edeceğinizi, bilgi girdiyseniz neler yapmanız gerektiğini ve sayfayı nereye bildireceğinizi anlatıyoruz.

e-Devlet’in resmi adresleri hangileri?

e-Devlet Kapısı’nın Güvenliğiniz İçin sayfası resmi adres olarak www.turkiye.gov.tr’yi gösterir ve bu adresi bir bağlantıya tıklayarak değil, adres çubuğuna kendiniz yazarak açmanızı önerir. Şifre ve bilgi güvenliği politikaları sayfası da www.türkiye.gov.tr yazımını resmi adresler arasında sayar. e-Devlet şifresi, e-imza, mobil imza, T.C. kimlik kartı ya da internet bankacılığıyla yapılan kimlik doğrulama ise giris.turkiye.gov.tr üzerindeki giriş ekranında gerçekleşir.

Bir adresin kime ait olduğunu anlamak için alan adını sağdan sola okuyun. turkiye.gov.tr’nin solunda kalan kısımlar (www., giris.) aynı sahibin alt alan adlarıdır. Sağında kalan her şey ise sahibin başka biri olduğunu gösterir: turkiye.gov.tr.giris-onay[.]com adresinin sahibi e-Devlet değil, giris-onay[.]com alan adını kaydeden kişidir. Dolandırıcılar resmi adı adresin başına yerleştirerek tam da bu okuma hatasından yararlanır.

Arama motoruna “e-Devlet giriş” yazıp ilk sonuca tıklamak da risklidir: sahte sayfalar reklam olarak arama sonuçlarının en üstüne çıkabilir. En güvenli yol, adresi bir kez kendiniz yazıp yer imlerine kaydetmek ya da resmi e-Devlet uygulamasını kullanmaktır. Bir bağlantıya tıkladıysanız, bir bilgi girmeden önce adres çubuğuna bakmayı alışkanlık hâline getirin.

Sık görülen sahte adres kalıpları şunlardır:

• Resmi adı başa koyan adresler: turkiye.gov.tr.hizmet-onay[.]xyz gibi.
• Uzantısı .gov.tr olmayan adresler: turkiye-gov[.]com.tr ya da edevlet-giris[.]net gibi. .com.tr, .net ya da .top ile biten bir “e-Devlet” adresi resmi değildir.
• Kurum adına cazip bir kelime ekleyen adresler: edevlet-iade[.]net ya da turkiye-destek-basvuru[.]com gibi.
• Tek harfi değiştirilmiş adresler: turklye-giris[.]com gibi; burada “i” yerine “l” yazılmıştır. Bu tür benzer alan adlarını typosquatting ve homoglyph alan adları yazımızda ayrıntılı anlattık.

Sahte e-Devlet sitesinin 6 uyarı işareti

Sahte e-Devlet sayfaları genellikle bir SMS, WhatsApp mesajı, sosyal medya reklamı ya da arama sonuçlarında öne çıkan bir ilanla gelir. Tasarımı kopyalamak kolaydır; dolandırıcıların kopyalayamadığı şeyler adres ve sizden istedikleridir.

1. Alan adı turkiye.gov.tr ile bitmiyor. En güvenilir işaret budur ve tek başına yeterlidir. Sayfanın geri kalanı ne kadar düzgün olursa olsun adres yanlışsa sayfa sahtedir.
2. Size para vaat ediyor ya da borçla korkutuyor. “Adınıza tanımlı tazminat”, “iade edilecek aidat” ya da “ödenmemiş trafik cezası” gibi başlıklar en sık kullanılan yemlerdir. Bu mesajların bir türünü vergi iadesi SMS dolandırıcılığı yazımızda inceledik.
3. Kart bilgisi ya da bankanızdan gelen SMS kodunu istiyor. e-Devlet’e giriş seçenekleri şifre, e-imza, mobil imza, kimlik kartı ve internet bankacılığından oluşur; hiçbiri giriş sırasında kart numarası ya da CVV yazmanızı gerektirmez. İnternet bankacılığıyla girişi seçtiğinizde bankanızın sayfasına yönlendirilirsiniz; o sayfada da adresin bankanıza ait olduğunu kontrol edin.
4. Süre baskısı kuruyor. Geri sayım sayaçları, “bugün son gün” ya da “süre dolarsa hakkınız düşer” uyarıları düşünmeden form doldurmanız için oradadır.
5. Bağlantı resmi olmayan bir kanaldan geldi. “Güvenliğiniz İçin” sayfası, kişisel bilgilerinizin ya da şifrenizin e-postayla sorulmayacağını ve e-Devlet Kapısı çalışanlarının sizi arayıp şifrenizi sormayacağını açıkça belirtir.
6. Sayfa beklenmedik davranıyor. Şifrenizi girdikten sonra “hatalı” deyip yeniden istemesi, giriş sonrasında hiçbir kişisel kaydınızı göstermeden doğrudan bir “işlem ücreti” ekranına geçmesi ya da parola yöneticinizin kayıtlı şifreyi önermemesi tipik işaretlerdir.

Adres çubuğundaki kilit simgesi ve https ise tek başına güvence değildir. Kilit yalnızca bağlantının şifreli olduğunu gösterir, sitenin kime ait olduğunu göstermez; sahte sitelerin çoğu da ücretsiz bir sertifikayla https kullanır. Her tür sahte sayfa için geçerli kontrol listesine sahte site nasıl anlaşılır yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Sahte e-Devlet sitesine bilgi girdiyseniz ne yapmalısınız?

Hızlı davranmak kaybı sınırlar. Hangi bilgiyi girdiğinize göre şu adımları izleyin:

1. e-Devlet şifrenizi hemen değiştirin. Tarayıcıya turkiye.gov.tr yazarak giriş yapın ve kullanıcı menüsündeki “Şifremi Değiştir” seçeneğini kullanın. Şifreniz değiştirilmişse ve giriş yapamıyorsanız e-Devlet şifrem ele geçirildi rehberimizdeki adımları izleyin.
2. İki aşamalı girişi açın. “Şifre ve Güvenlik Ayarlarım” sayfasındaki “İki Aşamalı Giriş İşlemleri” bölümünden etkinleştirebilirsiniz; bunun için hesabınızda kimlikle doğrulanmış bir telefon numarası bulunmalıdır.
3. Kart bilgisi girdiyseniz bankanızı arayın. Kartın arkasındaki numarayı kullanın, kartı kapattırın ve tanımadığınız işlemlere itiraz edin. Bankanızdan gelen SMS kodunu da paylaştıysanız bunu mutlaka belirtin.
4. İnternet bankacılığı bilgilerinizi girdiyseniz banka şifrenizi değiştirin ve durumu bankanıza bildirin.
5. Şikâyette bulunun. e-Devlet Kapısı, sizden e-Devlet şifrenizi isteyenlerin savcılıklara bildirilmesini önerir. Para kaybınız varsa en yakın kolluk birimine ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvurun. Adım adım yol haritası için dolandırıldım sayfamıza bakabilirsiniz.

Sahte e-Devlet sitesini nereye bildirirsiniz?

Siteye bilgi girmemiş olsanız bile bildirmek, aynı bağlantıyı alan başkalarını korur:

• USOM: Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi’nin ihbar formu üzerinden ya da ihbar@siberguvenlik.gov.tr adresine, sitenin adresini ve ona nasıl ulaştığınızı yazarak bildirebilirsiniz.
• Google Safe Browsing: Google’ın sahte site bildirim formu, siteyi Chrome ve Safe Browsing kullanan diğer tarayıcıların uyarı listesi için incelemeye gönderir.
• e-Devlet Kapısı: İletişim sayfasındaki “Bize Yazın” formunu kullanabilir ya da 160 numaralı e-Devlet Çağrı Merkezi’ni arayabilirsiniz.

Bildirimin ne kadar sürede sonuç vereceği sabit değildir; sitenin barındırıldığı firmanın, alan adı kayıt firmasının ve tarayıcı engel listelerinin tepkisine bağlıdır. Tarayıcı uyarıları çoğu zaman site tamamen kapanmadan önce ziyaretçileri korumaya başlar. Sürecin nasıl ilerlediğini sahte site kaldırma süreci yazımızda anlattık. Adı sık sık taklit edilen kurumlar ve markalar bu işi, Phishvoid gibi sahte siteleri izleyip kaldırma bildirimlerini yürüten bir ekiple sürekli hâle getirebilir; bireysel kullanıcı için ise USOM ve tarayıcı bildirimleri yeterli bir ilk adımdır.

Sahte e-Devlet uygulamaları ve sosyal medya hesapları

Sahte e-Devlet yalnızca web sitesi biçiminde gelmez. “Güvenliğiniz İçin” sayfasına göre resmi e-Devlet mobil uygulamaları Google Play, App Store ve AppGallery’de T.C. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı adıyla yayımlanır. Aynı sayfa resmi olmayan e-Devlet uygulamalarını kullanmamanızı ve resmi hesaplar dışındaki sosyal medya hesaplarına itibar etmemenizi önerir.

Mesajla gönderilen bir APK dosyasını ya da “güncel e-Devlet uygulaması” diye sunulan bir bağlantıyı yüklemeyin. Android’de resmi mağaza dışından yüklenen uygulamalar geniş izinler isteyebilir ve gelen SMS’leri okuyabilir; bu da bankanızdan ya da e-Devlet’ten gelen doğrulama kodlarının dolandırıcılara ulaşması demektir. Uygulamayı her zaman mağazanın kendisinde arayın ve yayıncı adını kontrol edin.

Sık sorulan sorular

e-Devlet’in resmi adresi nedir?

Resmi adres www.turkiye.gov.tr’dir; www.türkiye.gov.tr yazımı da resmidir. Kimlik doğrulama ekranı giris.turkiye.gov.tr alt alan adında açılır. Alan adı turkiye.gov.tr ile bitmeyen her adres başka birine aittir.

Sitede kilit simgesi var, yine de sahte olabilir mi?

Evet. Kilit simgesi bağlantının şifreli olduğunu gösterir, sitenin e-Devlet’e ait olduğunu göstermez. Sahte sitelerin çoğu ücretsiz bir sertifikayla https kullanır. Belirleyici olan alan adının kendisidir.

Bağlantıyı açtım ama bilgi girmedim, ne yapmalıyım?

Sayfayı kapatın, sayfanın indirdiği bir dosya varsa açmayın ve bağlantıyı USOM’a bildirin. Bilgi girmediyseniz şifrenizi değiştirmeniz gerekmez, ancak iki aşamalı girişi açmak her durumda iyi bir önlemdir.

Sahte e-Devlet sitesi ne kadar sürede kapanır?

Sabit bir süre yoktur. Süre; barındırma firmasının, alan adı kayıt firmasının ve tarayıcı engel listelerinin bildirime ne kadar hızlı yanıt verdiğine bağlıdır. Bu sırada tarayıcı uyarıları ziyaretçileri korumaya başlayabilir.

turkiye.gov.tr ile türkiye.gov.tr aynı site mi?

Evet. e-Devlet Kapısı’nın politika sayfası her iki yazımı da resmi adres olarak gösterir. Ancak Türkçe karakter içermeyen turkiye.gov.tr’yi yazmak, benzer görünen karakterlerle yapılan taklitleri ayırt etmeyi kolaylaştırır.