e-Devlet Şifrem Ele Geçirildi: İlk Saatte Yapılacaklar

e-Devlet şifreniz ele geçirildiyse şifreyi değiştirin, iletişim bilgilerini ve kayıtlı cihazları kontrol edin, iki aşamalı girişi açın. Resmi adımlar burada.

e-Devlet şifrenizin ele geçirildiğini düşünüyorsanız önce tarayıcıya turkiye.gov.tr yazarak giriş yapın ve kullanıcı menüsündeki “Şifremi Değiştir” seçeneğiyle başka hiçbir yerde kullanmadığınız yeni bir şifre belirleyin. Giriş yapamıyorsanız “Şifremi Unuttum” sayfasını, internet bankacılığı, e-imza, mobil imza ya da yeni T.C. kimlik kartıyla girişi veya PTT şubelerinden yeni şifre almayı kullanın. Hesabı geri aldıktan sonra iletişim bilgilerinizi ve kayıtlı cihazlarınızı kontrol edip iki aşamalı girişi açın. Aşağıda bu adımları, e-Devlet Kapısı’nın kendi yardım sayfalarındaki menü adlarıyla sırasıyla anlatıyoruz.

İlk adım: hesabın kontrolünü geri alın

e-Devlet Kapısı’nın Sıkça Sorulan Sorular sayfası, şifrenin unutulması, kaybedilmesi ya da başkasının eline geçmesi durumu için aynı yolları gösterir:

• Giriş yapabiliyorsanız: Mevcut şifrenizle girin, kullanıcı menüsünden “Şifremi Değiştir”i açın, önce eski şifreyi, sonra yenisini yazın.
• Giriş yapamıyorsanız ve telefonunuz doğrulanmışsa: Giriş ekranındaki “Şifremi Unuttum” bağlantısıyla, doğrulanmış cep telefonunuza (tanımlıysa e-postanıza da) gelen kodu girerek yeni şifre belirleyin.
• Başka bir giriş yönteminiz varsa: İnternet bankacılığı, e-imza, mobil imza ya da yeni T.C. kimlik kartıyla giriş yapıp yeni şifre oluşturabilirsiniz.
• Hiçbiri mümkün değilse: Kimliğinizle PTT şubelerinden ya da Türksat Kablo ofislerinden yeni şifre alabilirsiniz. Yurt dışındaysanız büyükelçilik ve konsolosluklar da şifre verir.

Yeni şifrede e-Devlet’in şifre politikası geçerlidir: şifre en az 8 karakter olmalı, yalnızca rakamdan ya da yalnızca harften oluşmamalı, T.C. kimlik numaranızı veya doğum yılınızı içermemeli ve son üç şifrenizden farklı olmalıdır. e-Devlet’in güvenlik sayfası ayrıca büyük ve küçük harf, rakam ve özel karakteri birlikte kullanmanızı; doğum tarihi, ardışık ya da tekrarlanan karakterler ve yaygın kelimelerden kaçınmanızı ve şifrenizi üç ayda bir değiştirmenizi önerir. Bunun ötesinde önemli olan, şifrenin başka hiçbir sitede kullanılmamasıdır: bir sitede ele geçirilen şifre, aynı şifreyi kullandığınız her hesabı riske atar. Sahte sayfalarla şifre toplama yöntemini kimlik bilgisi toplama sözlük maddemizde anlattık. Takıldığınız yerde 160 numaralı e-Devlet Çağrı Merkezi’ni arayabilirsiniz.

İletişim bilgilerinizi ve kayıtlı cihazları kontrol edin

Hesabınıza giren biri, erişimini kalıcı hâle getirmek için iletişim bilgilerinizi değiştirmeye ya da kendi cihazını kaydetmeye çalışabilir. Bu yüzden şifreyi değiştirdikten hemen sonra iki yere bakın:

1. İletişim Seçeneklerim: Kullanıcı menüsündeki bu sayfada tanımlı cep telefonunun ve e-posta adresinin size ait olduğunu doğrulayın. Yabancı bir numara ya da adres görürseniz kendi bilgilerinizi girip gelen kodlarla onaylayın. e-Devlet’e göre telefon ve e-posta değişikliği yalnızca hesaba giriş yapılmışken yapılabilir.
2. Kayıtlı Cihaz İşlemleri: “Güvenlik ve Ayarlar” menüsündeki bu sayfada tanımadığınız cihazları silin. Bu adım önemlidir, çünkü iki aşamalı giriş açıkken kayıtlı bir cihazdan girişte SMS kodu istenmez; şifre yeterlidir. Mobil uygulama cihazınızı kaydetmeyi önerdiğinde yalnızca kendi telefonunuz için onay verin.

Oturumlar konusunda bilmeniz gereken bir nokta var. e-Devlet’in politika sayfasına göre 15 dakika boyunca işlem yapılmayan oturum güvenlik nedeniyle zaman aşımına uğrar ve işiniz bittiğinde çıkış düğmesini kullanmanız önerilir. Yardım sayfalarında ise başka cihazlardaki oturumları tek tuşla kapatan bir seçenek tarif edilmiyor. Bu yüzden asıl güvenceniz şifre değişikliği, kayıtlı cihazların temizlenmesi ve iki aşamalı giriştir. Ortak kullanılan bir bilgisayarda e-Devlet’e girdiyseniz tarayıcıda kayıtlı şifre kalmadığından da emin olun; e-Devlet de şifrelerin tarayıcıya kaydedilmemesini önerir.

İki aşamalı girişi açın ve yedek kodları yenileyin

İki aşamalı giriş, şifrenizin yanına ikinci bir doğrulama adımı ekler; şifreniz yeniden ele geçirilse bile tek başına yetmez. e-Devlet’in İki Aşamalı Giriş sayfasına göre:

• Özellik, “Şifre ve Güvenlik Ayarlarım” sayfasındaki “İki Aşamalı Giriş İşlemleri” bölümünden açılır. Hesabınızda kimlikle doğrulanmış bir telefon numarası bulunması gerekir.
• Kayıtlı bir mobil cihazınız varsa ikinci adım, e-Devlet uygulamasına gelen bildirimi onaylayarak, “Mobil Onay” ya da “Karekod ile Giriş” ile tamamlanır. Kayıtlı cihaz yoksa doğrulanmış numaranıza gelen SMS kodu kullanılır.
• Bildirim ya da SMS alamadığınız durumlar için yedek kodlar vardır ve her kod bir kez kullanılır. “Yedek Kod İşlemleri” sayfasından yeni kod ürettiğinizde eskileri geçersiz olur. Şifreniz ele geçirildiyse yedek kodlarınızı da yenileyin.

e-İmza ya da mobil imza kullanıyorsanız bir adım daha atabilirsiniz. Sıkça Sorulan Sorular sayfasına göre bu yöntemlerle giriş yaptıktan sonra “Güvenlik ve Ayarlar” altındaki “Şifre ile Girişi Kapat” seçeneğiyle şifreyle girişi tamamen kapatmak mümkündür.

Şifreniz nasıl ele geçirilmiş olabilir?

Kaynağı bulmak, aynı şeyin tekrar yaşanmasını önler. En sık karşılaşılan yollar şunlardır:

• Sahte e-Devlet sitesi: SMS ya da reklamla gelen bir bağlantıda şifre girdiyseniz kaynak büyük olasılıkla budur. Bu sayfaların nasıl tanınacağını e-Devlet sahte site yazımızda anlattık.
• Para ya da borç bahaneli mesajlar: Vergi iadesi ve trafik cezası temalı SMS’ler kullanıcıyı çoğu zaman e-Devlet girişini taklit eden bir sayfaya götürür.
• Şifreyi paylaşmak: e-Devlet, şifrenin kredi verenler ve işverenler dahil kimseyle paylaşılmamasını ister. Bir işlem için şifrenizi başkasına verdiyseniz şifreyi değiştirmeniz gerekir.
• Telefonla istenen bilgiler: e-Devlet Kapısı çalışanları sizi arayıp şifrenizi sormaz. Kendini görevli olarak tanıtan biri şifre ya da SMS kodu istediyse bu dolandırıcılıktır.
• Resmi olmayan uygulamalar ve güvensiz cihazlar: Resmi mağaza dışından yüklenen “e-Devlet” uygulamaları, ortak bilgisayarlar ve güvenliği olmayan, herkese açık Wi-Fi ağları da risk oluşturur.

Kaynağı belirleyemeseniz de adımlar aynıdır. Yalnız şifreyi sadece e-Devlet’te değil, aynı ya da benzer şifreyi kullandığınız e-posta ve bankacılık hesaplarında da değiştirin. E-posta hesabınız ele geçirildiyse, e-Devlet’in o adrese gönderdiği doğrulama kodları da risk altındadır.

Adınıza yapılmış işlemleri kontrol edin

Hesabın kontrolünü geri aldıktan sonra saldırganın e-Devlet’te neler görmüş ya da yapmış olabileceğini gözden geçirin:

• Mobil hatlar: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) e-Devlet’teki Mobil Hat Sorgulama hizmetiyle adınıza kayıtlı hatları listeleyin. Tanımadığınız bir hat varsa ilgili operatöre başvurun.
• Banka hesapları ve kartlar: Sahte sayfaya internet bankacılığı ya da kart bilgisi de girdiyseniz bankanızı kartın arkasındaki numaradan arayın.
• Başvurular ve belgeler: Sık kullandığınız hizmetlerde tanımadığınız bir başvuru ya da kayıt görürseniz ilgili kuruma doğrudan başvurun.

Para ya da veri kaybı yaşadıysanız şikâyet de önemlidir. e-Devlet’in güvenlik sayfası, e-Devlet şifrenizi isteyenlerin savcılıklara bildirilmesini önerir; kolluğa ya da Cumhuriyet Başsavcılığına başvurabilirsiniz. Şifreyi toplayan sahte siteyi USOM’un ihbar formuyla bildirebilir, kamu hizmetleriyle ilgili sorunlarda CİMER’e (150) başvurabilirsiniz. Hangi adımı ne zaman atacağınızı dolandırıldım sayfamızda özetledik.

Bu süreçte yaptıklarınızı kısaca not alın: şifreyi hangi saatte değiştirdiğinizi, hangi cihazları sildiğinizi, bankayla ya da operatörle ne zaman görüştüğünüzü. Şikâyet ve itiraz aşamalarında bu kayıtlar, olayların sırasını göstermenizi kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

e-Devlet şifremi başkası biliyor, ne yapmalıyım?

Hemen turkiye.gov.tr üzerinden giriş yapıp “Şifremi Değiştir” ile yeni bir şifre belirleyin. Ardından “İletişim Seçeneklerim” ve “Kayıtlı Cihaz İşlemleri” sayfalarını kontrol edin ve iki aşamalı girişi açın.

Şifremi değiştirince diğer oturumlar kapanır mı?

e-Devlet’in yardım sayfaları bu konuda açık bir bilgi vermiyor. Bilinen şu: 15 dakika işlem yapılmayan oturum zaman aşımına uğrar. Bu yüzden şifre değişikliğine ek olarak kayıtlı cihazları silmek ve iki aşamalı girişi açmak en güvenli yoldur. Emin olamadığınız durumlarda 160’ı arayabilirsiniz.

Telefon numaram değiştirilmiş, şifremi nasıl sıfırlarım?

“Şifremi Unuttum” yalnızca doğrulanmış iletişim bilgileriyle çalışır. Numara değiştirildiyse internet bankacılığı, e-imza, mobil imza ya da yeni kimlik kartıyla giriş yapıp yeni şifre oluşturun veya kimliğinizle bir PTT şubesine gidin. Giriş yaptıktan sonra “İletişim Seçeneklerim”den kendi numaranızı yeniden tanımlayın.

e-Devlet beni arayıp şifremi sorar mı?

Hayır. e-Devlet Kapısı’nın güvenlik sayfası, çalışanların sizi arayarak şifrenizi sormayacağını ve kişisel bilgilerinizin ya da şifrenizin e-postayla istenmeyeceğini açıkça belirtir.

İki aşamalı girişte telefonuma ulaşamazsam ne olur?

Bildirim ya da SMS alamadığınız durumlar için yedek kodları kullanabilirsiniz; her kod bir kez geçerlidir. Kayıtlı telefonunuzu kaybettiyseniz hesaba girdikten sonra “Kayıtlı Cihaz İşlemleri”nden o cihazı silin ve yedek kodlarınızı yenileyin.